Monumentale panden

Rijksmonumenten kunnen prachtig zijn. Het zijn meest oude gebouwen met een zekere cultuur-historische waarde die beschermd worden door het Rijk via de monumenten-wet. Helemaal aantrekkelijk kan het zijn, indien deze om te toveren zijn tot een eigen woning.

Echter is het wonen in een rijksmonument omgeven door strenge regelgeving. Werkzaamheden voor onderhoud en/of restauratie kunnen daardoor kostbaar zijn. Er zijn wel (beperkte) subsidieregelingen en financiële tegemoetkomingen zijn die de drempel verlagen.

Indien een aanvraag voor een onroerend goed als rijksmonument is toegewezen en de eigenaar wil restaureren, verbouwen of slopen, dan dient er een vergunning te worden aangevraagd bij de gemeente of de Rijksdienst voor de monumentenzorg. Indien deze is toegekend kan er gekeken worden naar een financiële tegemoetkoming.

Huidige situatie

In de huidige situatie wordt onderscheid gemaakt tussen onderhoud en restauratie door verschillende ingewikkelde en tijdrovende procedures;

De subsidie voor onderhoud van diverse categorieën monumenten kunnen nooit meer bedragen dan 50% van de kosten. De subsidie is gebonden aan een maximum en heeft een drempel. Ze zijn bedoeld voor normaal onderhoud en kan worden aangevraagd bij de Rijksdienst voor de monumentenzorg in Zeist.

De restauratie-subsidie is bedoeld voor slechte of matige bouwkundige monumenten en dient vóór een verbouw te worden aangevraagd. De subsidie bedraagt het bedrag, dat de normale noodzakelijke kosten te boven gaat. Het Nationaal Restauratie-fonds betaalt de subsidie uit. Dit fonds kan ook een restauratie-hypotheek verstrekken.

Monumentale restauratie hypotheek

Bij het Nationaal Restauratie Fonds kan een hypothecaire lening worden afgesloten die 5% onder de marktrente ligt. De aanvraagprocedure duurt doorgaans korter dan de subsidie-aanvraag en is voordeliger indien het monument een eigen woning betreft. De rente kan dan immers in aftrek worden genomen. Wel mag er nog niet begonnen zijn met de bouw, mag geen subsidie-aanvraag zijn ingediend en er dient een monumenten-vergunning te zijn. De basis van de hypotheek zijn de aftrekbare (vastgestelde) onderhoudskosten verminderd met een drempel.

Nieuwe situatie

In 2006 dienen de huidige regelingen tot één klantvriendelijkere regeling te worden omgesmolten. Daarbij komt de nadruk te liggen op onderhoud en niet op restauratie. Goed onderhoud zal immers restauratie minder snel nodig maken. Tevens worden er 2 groepen gemaakt: woonhuizen en boerderijen zonder agrarische functie en overige monumenten. De restauratie-hypotheek wordt ook in deze nieuwe regeling verwerkt en alleen de eerste groep mag gebruik maken van de hypothecaire faciliteit. Er komt een overgangsregeling tot 2010.

Tip

Als eigenaar van een monumentaal pand kunnen bepaalde kosten boven een bepaalde drempel in aftrek worden genomen van het box1-inkomen, indien het monument een eigen woning betreft en het kan het vermogen in box 3 verlagen, indien het monument tot het vermogen in box 3 behoort.